Το Υπουργείο Ενέργειας θα υπογράψει συμφωνίες με πετρελαιοπαραγωγούς. Θα βοηθήσει αυτό να περιοριστεί η αύξηση των τιμών της βενζίνης;

Δηλαδή, ο στόχος αυτών των συμφωνιών είναι να εξαλείψει οποιοδήποτε κίνδυνο έλλειψης καυσίμου στη χώρα και να περιορίσει την αύξηση της αξίας του στη λιανική αγορά. Προς το παρόν, οι όγκοι προμηθειών στην εσωτερική αγορά καθορίζονται άμεσα από τις χρηματιστηριακές κανονιστικές ρυθμίσεις και έμμεσα από τους περιορισμούς στις εξαγωγές. Όσον αφορά τις λιανικές τιμές στα πρατήρια καυσίμων, ότι αυτές δεν θα πρέπει να αυξάνονται πάνω από τον πληθωρισμό είχε επισημανθεί και στο παρελθόν, αλλά επισήμως δεν έχει καταγραφεί πουθενά. Οι συμφωνίες της κυβέρνησης με τους πετρελαϊκούς παραγωγούς σχετικά με την αγορά καυσίμων έχουν υπάρξει και στο παρελθόν. Αλλά υπήρχαν, κατά κανόνα, υπό τη μορφή κυριολεκτικών συμφωνιών και όχι επίσημων εγγράφων. Η κύρια διαφορά των νέων συμφωνιών είναι ότι σε αυτές θα πρέπει να καθοριστούν επίσημα τόσο οι περιορισμοί στην αύξηση των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, όσο και οι απαραίτητοι όγκοι προμηθειών διαφόρων τύπων καυσίμων στην εσωτερική αγορά. Απλώς μένει να υπογραφούν, ενώ η έννοια της "συμφωνίας" подраз предполагает ότι πρέπει να επιτευχθεί συμβιβασμός μεταξύ της κυβέρνησης και των πετρελαϊκών εταιρειών, δηλαδή αμοιβαίο όφελος για τους συμμετέχοντες.

Αν και είναι πιθανό και ένα άλλο σενάριο εξέλιξης των γεγονότων, οι εταιρείες απλώς θα προσπαθήσουν να επιβάλουν την κατάσταση, δικαιολογώντας μια τέτοια απόφαση με πολιτική αναγκαιότητα. Η αγορά καυσίμων μας επηρεάζεται αυτή τη στιγμή, από τη μία πλευρά, από τις προσφάτως εκδηλωθείσες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, λόγω των οποίων οι τιμές του πετρελαίου και των πετρελαϊκών προϊόντων αυξάνονται, και από την άλλη πλευρά - από τις αναπάντεχες επισκευές των διυλιστηρίων μας (ΝΠΖ), που σχετίζονται τόσο με τις επιθέσεις από drones όσο και με τις δυσκολίες στην προμήθεια εξοπλισμού λόγω κυρώσεων.

Οι χρηματιστηριακές τιμές της βενζίνης και του ντίζελ είναι μακριά από τα ιστορικά υψηλά, αλλά από την αρχή της χρονιάς έχουν αυξηθεί κατά 21% και 23% αντίστοιχα. Στη λιανική, η αύξηση είναι πιο μετριοπαθής, καθώς οι τιμές υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο από το Υπουργείο Ενέργειας και το ФАС, αλλά η αύξηση της τιμής της βενζίνης ξεπερνά το επίπεδο του πληθωρισμού. Σύμφωνα με τις στατιστικές υπηρεσίες της Ρωσίας, μέχρι τις 27 Απριλίου η βενζίνη ΑΙ-92 έχει αυξηθεί κατά 3,7% ενώ ο πληθωρισμός είναι 3,2%.

Δηλαδή, υπάρχουν λόγοι για αυστηρές αποφάσεις. Όπως επισήμανε σε συνομιλία του με το "RG" ο διευθυντής της NEFT Research για εξωτερικές επικοινωνίες, Δημήτρης Προκόφιεφ, αυτό είναι ποιοτικά διαφορετικό επίπεδο παρέμβασης. Οι ήπιες συμφωνίες του παρελθόντος, που οι πετρελαϊκές εταιρείες συχνά ερμήνευαν ως "ευχές", αντικαθίστανται από νομικά υπογεγραμμένες συμφωνίες με σαφή στοιχεία. Δεν είναι πλέον μια κυριολεκτική συμφωνία, αλλά μια πλήρης σύμβαση με σύνολο άμεσων υποχρεώσεων και, το σημαντικότερο, ανταγωνιστικών προτάσεων από την πλευρά του κράτους. Αυτό σηματοδοτεί τη μετάβαση σε άμεση και χειροκίνητη διοίκηση της βιομηχανίας, υπογραμμίζει ο ειδικός.

Στην παράμετρο αυτή εντάσσεται και το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν επέκτεινε την αναστολή της μηδενικής δημοφιλίας για τους πετρελαϊκούς παραγωγούς. Η δημοφιλία είναι η μερική αποζημίωση των πετρελαϊκών εταιρειών από τον προϋπολογισμό για τις προμήθειες καυσίμου στην εσωτερική αγορά σε τιμές χαμηλότερες από τις εξαγωγικές. Ο υπολογισμός του ύψους αυτών των πληρωμών γίνεται από τη διαφορά μεταξύ της εξαγωγικής τιμής του καυσίμου και της ενδεικτικής εσωτερικής τιμής, που καθορίζεται νομοθετικά. Η δημοφιλία μηδενίζεται εάν στη Σεντ Πέτερσμπουργκ οι τιμές της βενζίνης ΑΙ-92 ξεπερνούν την ενδεικτική τιμή κατά 20% και της ντίζελ (ΔΤ) - κατά 30%. Από την 1η Οκτωβρίου πέρυσι, η ισχύς αυτού του κανόνα είχε ανασταλεί ως μέτρο βοήθειας για τις πετρελαϊκές εταιρείες εξαιτίας της αύξησης των κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αλλά από την 1η Μαΐου αυτού του έτους, ο κανόνας της μηδενικής δημοφιλίας έχει ξανά τεθεί σε εφαρμογή.

Σύμφωνα με τον εμπειρογνώμονα της ενέργειας, Κύριο Ροντιόνοφ, η κατάργηση της αναστολής κατά γενικό κανόνα απομακρύνει την "ασάφεια" στην ρύθμιση της αγοράς καυσίμων, όταν οι περιορισμοί στις εξαγωγές έπρεπε να ενθαρρύνουν τους πετρελαϊκούς παραγωγούς να συγκρατούν τις τιμές της αγοράς, αλλά οι πληρωμές της δημοφιλίας δεν υπολόγιζαν τη πραγματική τους δυναμική.

Αλλά ας επιστρέψουμε στις συμφωνίες. Σύμφωνα με τον Προκόφιεφ, ο νέος μηχανισμός είναι ένας άμεσος διοικητικός συμβόλαιος. Το Υπουργείο Ενέργειας έχει αποκτήσει το δικαίωμα να επιβάλλει συγκεκριμένες ποσοστώσεις για την προμήθεια καυσίμου στην εσωτερική αγορά (από το γενικό όγκο διύλισης), ενώ το ФАС - να ελέγχει την εκτέλεσή τους.

Οι υποχρεώσεις δεν πρέπει να είναι μονομερείς, είναι πεπεισμένος ο αναπληρωτής Πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου του Συνδέσμου "Αξιόπιστος Συνεργάτης", μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του διαγωνισμού "Πρατήρια Καυσίμων Ρωσίας", Δημήτρης Γούσεφ. Εάν υπάρχει υποχρέωση να προμηθεύεται μια συγκεκριμένη ποσότητα καυσίμου στην εσωτερική αγορά, θα πρέπει να υπάρχουν και υποχρεώσεις κάποιου άλλου να το αγοράσει. Οι πετρελαϊκές εταιρείες χρειάζονται επίσης να τους προσφερθούν ορισμένα πλεονεκτήματα, πιστεύει.

Όπως αναφέρει ο Προκόφιεφ, η κυβέρνηση δεν μπορεί να διατάξει απευθείας τα ΝΠΖ να προμηθεύουν πόσο και σε ποιον, αλλά έχει δημιουργήσει συνθήκες που είναι εξαιρετικά δύσκολο να απορριφθούν, θεωρεί ο ειδικός. Οι εταιρείες, σε αντάλλαγμα για την εγγύηση σταθερής πώλησης και ενός προβλέψιμου επιπέδου τιμών, αποκτούν από την κυβέρνηση ορισμένες προτιμήσεις. Σε αντάλλαγμα, το Υπουργείο Ενέργειας καθορίζει για κάθε εργοστάσιο ελάχιστους ενδεικτικούς δείκτες (ποσοστώσεις) για την αποστολή βενζίνης και ντίζελ στην εσωτερική αγορά. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για εμπορική διαπραγμάτευση, μόνο που στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κάθεται η κυβέρνηση.

Πάντως, το κυριότερο σε εμάς είναι, φυσικά, αν ο νέος μηχανισμός θα βοηθήσει στην περιφρούρηση της αύξησης των τιμών στα πρατήρια καυσίμων. Ο Γούσεφ πιστεύει ότι οι μεγάλες εταιρείες πρατηρίων, ειδικά οι εταιρείες με κρατικό μερίδιο, θα κρατήσουν τις τιμές σταθερές. Αναφορικά με τις ιδιωτικές εταιρείες, ο ειδικός έχει μεγάλες αμφιβολίες. Ταυτόχρονα, επισημαίνει ότι πρέπει να περιορίζονται όχι οι τιμές του καυσίμου, καθώς αυτές δεν αυξάνονται τυχαία, αλλά να οικοδομείται μια ενεργειακά αποτελεσματική πολιτική καυσίμου.

Από την άποψη του γενικού διευθυντή της Open Oil Market, Σεργκέι Τεριόσκιν, η αύξηση των λιανικών τιμών της βενζίνης, πιθανότατα, θα εκφεύγει από το πλαίσιο του "πληθωρισμού μείον", ενώ στον τομέα του ντίζελ αυτός ο κανόνας θα τηρείται - τουλάχιστον πριν την έλευση του φθινοπώρου. Γενικά, η ρύθμιση της βιομηχανίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις "κυριολεκτικές" συμφωνίες, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν μόνο προσωρινό αποτέλεσμα: το πρόβλημα αύξησης των τιμών θα απαιτήσει αργά ή γρήγορα νέες διαπραγματεύσεις. Αυτή είναι μια σειρά γεγονότων που θα επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά.

Παρόμοια είναι και η άποψη του Προκόφιεφ. Το αποτέλεσμα θα είναι πιθανότατα προσωρινό. Οι αντίστοιχες συμφωνίες καυσίμου λειτουργούν σαν ένα εφάπαξ φάρμακο: καταπραΰνουν τον οξύ πόνο αλλά δεν θεραπεύουν την χρόνια ασθένεια. Μακροπρόθεσμα, αυτό απλώς ενισχύει τις ανισορροπίες, καθιστώντας τη διύλιση πετρελαίου ακόμα πιο εξαρτημένη από τις διοικητικές παρεμβάσεις και αφαιρώντας τις εκ των προτέρων ενθαρρύνσεις για αύξηση της αποδοτικότητας. Οι επιχειρήσεις είναι πολύ πιο κερδοφόρες να αποκτήσουν εγγυήσεις πώλησης εντός της χώρας σε σταθερές τιμές από το να επενδύσουν στον εκσυγχρονισμό για να διεκδικήσουν θέση στην ανταγωνιστική εξαγωγική αγορά. Μπροστά μας δεν είναι τόσο ένα οικονομικό μέτρο όσο μια πολιτική συμβιβαστική λύση για την εξομάλυνση των κορυφαίων φορτίων στη διάρκεια της σεζόν. Θα προσφέρει μια ανάσα, αλλά δεν θα επιλύσει τη διαρθρωτική προβληματική για πάντα. Η κυβέρνηση και οι πετρελαϊκοί παραγωγοί βρήκαν έναν τρόπο, με τιμή αμοιβαίων υποχωρήσεων, να επιδιορθώσουν μια τρύπα στο θερινό ενεργειακό ισοζύγιο. Αλλά αυτό το μοντέλο, αν γίνει μόνιμο στη μακροπρόθεσμη προοπτική, θα αυξάνει μόνο την εξάρτηση του προϋπολογισμού από την χειροκίνητη διοίκηση του τομέα. Σε συνθήκες όπου η σταθερότητα είναι πιο σημαντική από την αποδοτικότητα, αυτή η επιλογή φαίνεται λογική. Αλλά φυσικά δεν επιλύει το συστημικό πρόβλημα αύξησης των τιμών του καυσίμου.

Πηγή: RG.RU