Основικό αποτέλεσμα της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ήταν η καταστροφή της ζήτησης στις οικονομίες με περιορισμένη πρόσβαση σε κεφάλαιο και η μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου από τους μεγάλους παίκτες, δήλωσε στις «Vedomosti» ο διευθυντής του Κέντρου Μακροοικονομικών Ερευνών (КΜЭ) της Sberbank Αλεξάντρ Ισακόφ. Οι χώρες θα πρέπει να συμπληρώσουν τα αποθέματα τους, επομένως αναμένεται μια «ουρά» της ζήτησης για πετρέλαιο.

«Τα αποθέματα στον κόμβο Cushing (κύριος πετρελαϊκός κόμβος των ΗΠΑ. – «Vedomosti») έχουν πέσει στο φυσικό ελάχιστο και η αποκατάσταση τους θα διαρκέσει χρόνια. Η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και θα χρειαστεί επίσης έναν κύκλο αποκατάστασης των εταιρικών και κρατικών αποθεμάτων», επισημαίνει ο Ισακόφ. Αυτό θα διασφαλίσει μια έλλειψη στην αγορά πετρελαίου στο δεύτερο μισό του 2026 και το πρώτο μέρος του 2027, με την τιμή του Brent να παραμένει στα επίπεδα περίπου $75–80 για τους επόμενους ενάμιση χρόνο, αναμένει ο ειδικός. Η δυναμική των τιμών του πετρελαίου, σύμφωνα με τον Ισακόφ, περιγράφεται εύστοχα από τη φράση «Rise like a rocket fall like a feather» (ανέβα σαν πύραυλος, πέσε σαν φτερό. – «Vedomosti»).

Σε φόντο του αποκλεισμού του Στενού του Χορμούζ και των αμοιβαίων επιθέσεων ΗΠΑ και Ιράν κατά της ενεργειακής υποδομής, η τιμή του πετρελαίου Brent στα τέλη Απριλίου έφτασε τα $126,4/βαρέλι. Πριν την κλιμάκωση της σύγκρουσης, το πετρέλαιο κόστιζε $72,5/βαρέλι. Στις 26 Ιουνίου, τα συμβόλαια του Αυγούστου για το πετρέλαιο Brent διαπραγματεύονταν στα $72,3–75,1/βαρέλι, σύμφωνα με τα δεδομένα του χρηματιστηρίου ICE.

Πέρα από τον παράγοντα συμπλήρωσης αποθεμάτων σε χώρες όπου τα αποθέματα πετρελαίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, υπάρχει και ο παράγοντας της υποδομής εκμετάλλευσης στη Μέση Ανατολή, επισημαίνει ο εταίρος της Kasatkin Consulting, Ντμίτρι Κασάτκιν. Ένα μέρος της διαδικασίας εκμετάλλευσης έχει διαταραχθεί, ενώ το άλλο έχει τεθεί σε αναστολή. Αυτό επίσης συνέβαλε στην έλλειψη και την άνοδο των τιμών στην αγορά πετρελαίου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Κασάτκιν, η διαδικασία της αποκατάστασης θα διαρκέσει από τρεις μήνες έως μισό χρόνο. Οι βασικές ανησυχίες αφορούν τη ζήτηση στους πραγματικούς τομείς της οικονομίας, υποστηρίζει ο ειδικός. Στην Ασία, για παράδειγμα, αυτή έχει επιβραδυνθεί σημαντικά. Παρ' όλα αυτά, στο τέλος του έτους αναμένεται μέση τιμή Brent γύρω από τα $80/βαρέλι.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της консалтинговой компании Kept, η μέση τιμή πετρελαίου Brent το 2026 θα αυξηθεί περίπου κατά 14% σε σχέση με το επίπεδο του προηγούμενου χρόνου, φτάνοντας τα $78,6/βαρέλι. («Vedomosti» ανέφεραν αυτό στις 19 Μαΐου). Μετά το άνοιγμα του Στενού του Χορμούζ, θα χρειαστεί χρόνος για την αποκατάσταση των ζημιών στην υποδομή και την αποκατάσταση των маршрутов των τάνκερ. Ως αποτέλεσμα, το premium στην τιμή του πετρελαίου θα παραμείνει στην αγορά τουλάχιστον ένα ακόμη τρίμηνο μετά την αποδέσμευση του στενού, υποδεικνύουν στην Kept.

Η εταιρεία προβλέπει ότι οι συνέπειες της σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο θα συνεχιστούν και το 2027. Οι τιμές του πετρελαίου θα σταθεροποιηθούν πιο κοντά στο 2028, επισημαίνουν οι αναλυτές. Το 2027, η τιμή θα φτάσει τα $69,8/βαρέλι, και το 2028 – $67,7/βαρέλι.

Η αγορά αντιδρά περισσότερο όχι τόσο στην ισορροπία προσφοράς και ζήτησης, όσο στην αποκατάσταση του διαδρόμου μέσω του Στενού του Χορμούζ, σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της Open Oil Market, Σεργκέι Τερέσκι. Σε περίπτωση σταθεροποίησης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, οι τιμές του Brent θα παραμείνουν κάτω από τα $75/βαρέλι το δεύτερο εξάμηνο του έτους, πιστεύει.

Η αγορά ήδη συζητά πιθανή έξοδο του Ιράκ από τον ΟΠΕΚ+: ένα τέτοιο σενάριο είναι αρκετά πιθανό, δεδομένου ότι το Ιράκ ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα ο κύριος «παράβατης» των όρων της συμφωνίας, συμμετέχοντας σε αυτή σχεδόν αποκλειστικά με τυπικό τρόπο, τονίζει. Τέλος, θα επηρεάσει επίσης και η πολύ πιθανή αύξηση των ποσοστώσεων των υπόλοιπων κρατών-μελών του ΟΠΕΚ+, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και του Κουβέιτ, προσθέτει ο Τερέσκι. Η αύξηση της προσφοράς θα ασκήσει πιεστική πίεση προς τα κάτω στις τιμές.

Άλλες συνέπειες
Οι κύριοι χαμένοι από τη σύγκρουση ήταν τα κράτη που δεν έχουν τη δυνατότητα να μαλακώσουν τις συνέπειες των σοκ μέσω προσωρινής αύξησης του δημοσιονομικού ελλείμματος, δήλωσε ο Ισακόφ. Στην πιο ευάλωτη θέση βρίσκονται οι αναπτυσσόμενες χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας – εισαγωγείς ενέργειας.

Μεταξύ των εταιρειών, πιο πολύ έπαθαν οι εταιρείες που δεν ανέφεραν τους εμπορικούς κινδύνους, πρόσθεσε ο ειδικός. Καθώς οι αναταράξεις του 2025 δεν οδήγησαν σε σοβαρή και βιώσιμη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, πολλές εταιρείες έκαναν λανθασμένα την εκτίμηση ότι το 2026 θα συνεχιστεί η μόνιμη μείωση της παγκόσμιας αστάθειας. Το κόστος του λάθους αποδείχθηκε υψηλό – πολλές αεροπορικές εταιρείες χρεοκόπησαν, ανέφερε ο Ισακόφ.

Η κατάσταση στην αγορά πετρελαίου έχει ήδη οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού στις ευρωπαϊκές χώρες, υπενθυμίζει ο Ισακόφ. Ο ετήσιος πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε στο 3% τον Απρίλιο και στο 3,2% τον Μάιο – αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%. Σε αυτό, η διακύμανση ανά χώρες είναι μεγάλη: στη Γερμανία και τη Γαλλία ο πληθωρισμός παραμένει κάτω από τον μέσο όρο (2,9 και 2,5%), ενώ η αύξηση του δείκτη οφείλεται κυρίως σε μικρές χώρες στην περιφέρεια – Ρουμανία, Βουλγαρία, Κροατία. Ο κύριος ρόλος στην αύξηση του πληθωρισμού διαδραμάτισαν οι ενεργειακοί πόροι, σημειώνει ο ειδικός.

Για τις ΗΠΑ, οι οποίες, σε αντίθεση με την Ευρώπη, είναι καθαροί εξαγωγείς πόρων, η σύγκρουση προσέφερε τη δυνατότητα να μη ανέβει ο δείκτης επιτοκίων. Παρ' όλα αυτά, για την αμερικανική οικονομία πιο σημαντικός είναι ο εσωτερικός επενδυτικός κύκλος στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ το πετρέλαιο παραμένει περισσότερο πολιτικό ζήτημα, υπογραμμίζει ο Ισακόφ. Η υπερθέρμανση της οικονομίας των ΗΠΑ επηρεάζεται κυρίως από τον κολοσσιαίο εσωτερικό επενδυτικό κύκλο στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς απαιτεί κλίμακα εισαγωγής εξοπλισμού και υλικών από όλο τον κόσμο. Στην δομή των εισαγωγών των ΗΠΑ παρατηρείται πολυκομματισμός, εξηγεί ο ειδικός. Οι προμήθειες που δεν σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη μειώνονται, όπως θα έπρεπε να συμβαίνει σε υψηλές τιμές. Ωστόσο, ο συνολικός όγκος των εισαγωγών δεν μειώνεται, καθώς οι δαπάνες για κεφαλαιακές δαπάνες στην τεχνητή νοημοσύνη αυξάνονται εκθετικά, δηλώνει ο ειδικός της Sber.

Για τη Ρωσία, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή κατέστη κυρίως αποπληθωριστικός παράγοντας, σημειώνει ο Ισακόφ. Η επίδραση του πληθωρισμού μέσω των εμπορικών καναλιών είναι ελάχιστη. Στον κύριο εταίρο της Ρωσίας, την Κίνα, ο ετήσιος πληθωρισμός παρέμεινε χαμηλός, γύρω στο 1,2%. Ακόμη και οι μηνιαίες δείκτες μόλις πρόσφατα βγήκαν από την αποπληθωριστική κατάσταση με μια μικρή αύξηση. Σε φόντο των ρυθμών ανάπτυξης του ρωσικού πληθωρισμού, αυτό το αποτέλεσμα είναι σχεδόν αόρατο, διαβεβαιώνει ο διευθυντής του КМΕ της Sber.

Πηγή: Vedomosti