Οι αγρότες άρχισαν να διαμαρτύρονται για την αύξηση και ακόμη και την έλλειψη καυσίμων εν μέσω των εργασιών σποράς. Ωστόσο, οι ειδικοί που ρωτήθηκαν από τη Rossiyskaya Gazeta εκτιμούν ότι δεν πρόκειται ακόμη για συστημική έλλειψη καυσίμων, αλλά για συνδυασμό εποχικής ζήτησης, περιορισμών στην εφοδιαστική και συνεπειών της μειωμένης λειτουργίας των διυλιστηρίων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ένωσης «Λαϊκός Αγρότης», τα καύσιμα για τους αγρότες έχουν ακριβύνει κατά περίπου 35% τους τελευταίους δύο μήνες. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής της ένωσης, Στάνισλαβ Σανκέεφ, δήλωσε στη Rossiyskaya Gazeta ότι δύσκολη κατάσταση με τα καύσιμα παρατηρείται αυτή τη στιγμή σε ολόκληρη τη χώρα.«Για παράδειγμα, στα Ομοσπονδιακά Διαμερίσματα του Βόλγα και του Κέντρου, οι συνάδελφοί μας αναφέρουν ότι οι τιμές ξεκινούν από 87 ρούβλια ανά λίτρο, ενώ δεν μπορείς να προμηθευτείς αμέσως ντίζελ – η αναμονή είναι έως και τέσσερις ημέρες», λέει.
Ειδικότερα, στη Μαρί Ελ το ντίζελ πωλείται πλέον από 88 ρούβλια ανά λίτρο, στις περιφέρειες Ουλιάνοφσκ και Σαμάρα από 89 ρούβλια ανά λίτρο, και στις περιφέρειες Μπέλγκοροντ και Μπριάνσκ περίπου 90 ρούβλια ανά λίτρο.
Για τις επιχειρήσεις που λειτουργούν υπό συνθήκες υψηλού δανεισμού και αυξανόμενου κόστους παραγωγής, ακόμη και μια τέτοια αύξηση αποτελεί σημαντικό παράγοντα πίεσης.
Τους τελευταίους δύο μήνες, τα καύσιμα για τους αγρότες έχουν ακριβύνει περίπου κατά ένα τρίτο. Παράλληλα, δεν είναι πάντα δυνατή η άμεση προμήθεια ντίζελ.Τις αυξήσεις τιμών αντιλαμβάνονται πιο έντονα οι μικρές εκμεταλλεύσεις. Οι μεγάλοι αγροτικοί όμιλοι συχνά έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις, να δημιουργούν αποθέματα καυσίμων εκ των προτέρων ή να επωφελούνται από πιο ευνοϊκούς όρους προμήθειας. Για τους αγρότες και τις μεσαίες γεωργικές επιχειρήσεις, οι δυνατότητες ελιγμών είναι σημαντικά περιορισμένες.
Επιπλέον, η επίδραση της ακρίβειας των καυσίμων δεν περιορίζεται μόνο στα πρόσθετα έξοδα για τις αγροτικές εργασίες. Το ντίζελ παραμένει ένα από τα βασικά στοιχεία του κόστους μεταφοράς, επομένως η αύξηση των τιμών επηρεάζει και την εφοδιαστική των γεωργικών προϊόντων. Όσο υψηλότερο είναι το κόστος μεταφοράς πρώτων υλών και τελικών προϊόντων, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση σε ολόκληρη την παραγωγική αλυσίδα.
Ωστόσο, οι εκπρόσωποι του κλάδου δεν τείνουν προς το παρόν να δραματοποιούν την κατάσταση. Ο Εκτελεστικός Διευθυντής της Ένωσης Πατάτας, Αλεξέι Κρασίλνικοφ, αναγνωρίζει την ύπαρξη προβλημάτων εφοδιασμού με καύσιμα σε ορισμένες περιοχές, αλλά τα θεωρεί επιλύσιμα. Σε περίπτωση δυσκολιών στη διαθεσιμότητα σε μια περιοχή, τα καύσιμα μεταφέρονται άμεσα από γειτονικές περιοχές. Παράλληλα, σύμφωνα με την εκτίμηση του Κρασίλνικοφ, τα έξοδα μεταφοράς αντιστοιχούν μόνο στο 5% περίπου της δομής του κόστους, επομένως ακόμη και μια αισθητή αύξηση της τιμής των καυσίμων δεν οδηγεί απαραίτητα σε σημαντική άνοδο των τιμών των λαχανικών και της πατάτας στο ράφι του καταστήματος. Πολύ πιο σοβαρή είναι η τρέχουσα κατάσταση για τους ίδιους τους παραγωγούς.
Αν δούμε την κίνηση των τιμών στο χρηματιστήριο, στο ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας, οι τιμές του ντίζελ (ΝΤ) – του κύριου τύπου καυσίμου που χρησιμοποιείται για γεωργικές εργασίες – αυξήθηκαν κατά 19% από τις αρχές Μαρτίου, ενώ στις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές κατά 17%. Αλλά αυτή είναι η μέση θερμοκρασία στο νοσοκομείο, το ευρωπαϊκό τμήμα της Ρωσίας είναι μεγάλο και οι επιχειρήσεις του αγροτοβιομηχανικού τομέα, ιδίως οι μικρές και μεσαίες, αγοράζουν συνήθως καύσιμα από τοπικές αποθήκες καυσίμων και όχι από μεγάλους εμπόρους.
Όπως παρατήρησε σε συνομιλία του με τη RG ο Αναπληρωτής Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας της Κρατικής Δούμας, Γιούρι Στανκέβιτς, η αύξηση των τιμών χονδρικής μπορεί να είναι μεγαλύτερη από τη δυναμική των χρηματιστηριακών δεικτών. Δεν πωλείται ολόκληρος ο όγκος καυσίμων μέσω του χρηματιστηρίου – ένα σημαντικό μέρος πωλείται μέσω εξωχρηματιστηριακών συμβολαίων και στην τιμή για τον τελικό αγρότη περιλαμβάνονται η εφοδιαστική, η αποθήκευση και το δανειακό κόστος των εμπόρων. Δεδομένης της αναμενόμενης περαιτέρω αύξησης των τιμών και μείωσης της προσφοράς καυσίμων, οι συμμετέχοντες στην αγορά ενδέχεται να ενσωματώνουν ένα «ασφάλιστρο κινδύνου».
Οι εργασίες ανοιξιάτικης σποράς δημιουργούν παραδοσιακά μια κορύφωση στην κατανάλωση ντίζελ. Ωστόσο, συνολικά στη χώρα δεν υπάρχει έλλειψη καυσίμων, διαβεβαιώνουν οι ειδικοί.Το πρόβλημα της αύξησης των τιμών στο τμήμα της μικρής χονδρικής, το οποίο δεν λαμβάνεται υπόψη από τα στατιστικά του Χρηματιστηρίου της Αγίας Πετρούπολης, είχε ήδη τεθεί από την κοινότητα του κλάδου κατά την περίοδο αύξησης των τιμών της βενζίνης το περασμένο φθινόπωρο. Επιπλέον, προκαλεί σοβαρή ανησυχία το γεγονός ότι, σε σύγκριση με τον Μάιο του περασμένου έτους, οι όγκοι πωλήσεων ντίζελ στο χρηματιστήριο μειώθηκαν σημαντικά – κατά 80% (από 1,1 εκατομμύριο σε 0,61 εκατομμύρια τόνους). Και αυτό παρά το γεγονός ότι τον Μάιο του τρέχοντος έτους οι συναλλαγές καυσίμων στο χρηματιστήριο διήρκεσαν μία ημέρα περισσότερο.
Σύμφωνα με τον Στανκέβιτς, η αύξηση των τιμών χονδρικής των καυσίμων για τους αγρότες και οι τοπικές ελλείψεις είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού πολλών παραγόντων. Πρώτα απ 'όλα, επηρεάζουν η εποχική ζήτηση και η εφοδιαστική. Οι εργασίες ανοιξιάτικης σποράς δημιουργούν παραδοσιακά μια κορύφωση στην κατανάλωση ΝΤ. Στις νότιες περιοχές, η επιβάρυνση των υποδομών είναι μεγαλύτερη από τον μέσο όρο της χώρας: η ζήτηση συγκεντρώνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, ενώ οι δυνατότητες εφοδιαστικής (σιδηρόδρομος, αποθήκες καυσίμων, στόλος οχημάτων) είναι περιορισμένες. Ακόμη και με επαρκή συνολικό όγκο παραγωγής, προκύπτουν τοπικά «σημεία συμφόρησης», τα οποία οδηγούν σε προσωρινές ελλείψεις. Σήμερα, η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω των συνεχών επιθέσεων σε διυλιστήρια και υποδομές αποθήκευσης (αποθήκες καυσίμων και δεξαμενές).
Σύμφωνα με τη Ρωσική Στατιστική Υπηρεσία (Rosstat), τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους, η παραγωγή οπτάνθρακα και πετρελαιοειδών στη χώρα μειώθηκε σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος κατά 9,2% και σε σύγκριση με τον Μάρτιο κατά 11,3%. Τα στατιστικά στοιχεία για τους όγκους παραγωγής καυσίμων ανά τύπο δεν είναι διαθέσιμα και τα συγκεντρωτικά στοιχεία για τον Μάιο δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί. Ο ειδικός σε θέματα ενέργειας, Κύριλ Ροντιόνοφ, εκτιμά ότι η πτώση του Απριλίου αποτελεί συνέχεια της τάσης του πρώτου τριμήνου του 2026, όταν ο όγκος πρωτογενούς διύλισης πετρελαίου στη χώρα σε ετήσια βάση μειώθηκε κατά 1,6% (στα 64,1 εκατομμύρια τόνους), ενώ η παραγωγή βενζίνης και ντίζελ μειώθηκε κατά 4,8% (στα 10,8 εκατομμύρια τόνους) και 0,6% (στα 21,4 εκατομμύρια τόνους) αντίστοιχα.
Ωστόσο, συνολικά στη χώρα δεν υπάρχει έλλειψη καυσίμων, διαβεβαιώνουν οι ειδικοί. Πρόκειται για διακοπές στον ανεφοδιασμό σε ορισμένες περιοχές. Όπως επισημαίνει ο Διαχειριστής Εταίρος της NEFT Research, Σεργκέι Φρόλοφ, οι τοπικές ελλείψεις και η αύξηση των τιμών συνδέονται με φυσική έλλειψη καυσίμων στις νότιες περιοχές, που προκλήθηκε από επιθέσεις σε διυλιστήρια, καθώς και με τη διαταραγμένη εφοδιαστική που προέκυψε. Είναι δυνατόν να αγοραστεί ο απαιτούμενος όγκος καυσίμων, αλλά το πρόβλημα είναι πώς να μεταφερθεί στον προορισμό του ακέραιος.
Παρόμοια άποψη για το πρόβλημα έχει και ο Γενικός Διευθυντής της Open Oil Market, Σεργκέι Τερέσκιν: φταίνε οι μη προγραμματισμένες επισκευές στα διυλιστήρια, οι οποίες οδήγησαν σε αναταραχή στην αγορά. Μόλις ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τη λειτουργία των διυλιστηρίων, οι τιμές πιθανότατα θα αρχίσουν να υποχωρούν.
Αλλά, φυσικά, δεν πρέπει να ρίχνουμε όλο το φταίξιμο στην περίπλοκη κατάσταση στην αγορά καυσίμων. Κατά τη γνώμη του Αναπληρωτή Προέδρου του Εποπτικού Συμβουλίου της ένωσης «Αξιόπιστος Εταίρος» και μέλους του Εμπειρογνωμονικού Συμβουλίου του διαγωνισμού «Πρατήρια της Ρωσίας», Ντμίτρι Γκούσεφ, είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι οι γεωργικοί παραγωγοί εξακολουθούν να διαμαρτύρονται κάθε χρόνο την άνοιξη για την αύξηση των τιμών των καυσίμων. Η δυναμική των τιμών των καυσίμων κατά τη διάρκεια του έτους είναι πολύ καλά γνωστή σε όλους, πόσο μάλλον σε ανθρώπους των οποίων η επιτυχία της επιχείρησης εξαρτάται από αυτήν. Μπορεί κανείς να προμηθευτεί καύσιμα εκ των προτέρων, όταν οι τιμές τους δεν σπάνε ρεκόρ. Να αντισταθμίσει τους κινδύνους – να συμφωνήσει με κάποια εξειδικευμένη γεωργική τράπεζα για τη χρηματοδότηση της αγοράς καυσίμων σε περίοδο χαμηλής ζήτησης, τον χειμώνα.
Σε αυτό θα μπορούσε κανείς να αντιτάξει ότι η εκ των προτέρων αγορά καυσίμων είναι εφικτή μόνο για μεγάλες επιχειρήσεις του αγροτοβιομηχανικού τομέα. Οι μεσαίες εταιρείες και οι μικροί αγρότες δύσκολα διαθέτουν τις τεχνικές και οικονομικές δυνατότητες να δημιουργήσουν αποθέματα εκ των προτέρων. Όσον αφορά τα δάνεια, ακόμη και με ευνοϊκούς όρους για μεγάλες εταιρείες, ένα δάνειο για την αγορά καυσίμων θα αποτελούσε σοβαρή οικονομική επιβάρυνση. Από την άλλη πλευρά, σχεδόν 40 χρόνια λειτουργίας του ιδιωτικού τομέα του αγροτοβιομηχανικού συμπλέγματος, οι συμμετέχοντές του θα μπορούσαν να είχαν μάθει να προετοιμάζονται για την ετήσια εαρινή αύξηση της τιμής του ΝΤ.
Το Υπουργείο Ενέργειας αρνήθηκε να σχολιάσει το αίτημα της RG. Το Υπουργείο Γεωργίας δεν είχε παράσχει σχόλια τη στιγμή της δημοσίευσης του υλικού.
Πηγή: RG.RU
